پرش به محتوا
قطعات فلزی آسیب‌دیده و قطعات سالم در سینی‌های جداگانه روی میز تولید
راهنمای کاربردی اودو ۱۸

مدیریت ضایعات در اودو؛ کنترل موجودی و هزینه با ۳ ماژول

با ماژول‌های انبار، تولید و حسابداری اودو، دورریز مواد و کالای آسیب‌دیده را ثبت کنید، موجودی قابل‌استفاده را بررسی کنید و اثر مالی ضایعات را متناسب با روش ارزش‌گذاری بسنجید.

برای ثبت کالای آسیب‌دیده در اودو ۱۸، باید مقدار مشخصی از محصول را از محل نگهداری آن به محل ضایعات منتقل کنید. این ثبت، موجودی قابل‌استفاده را کاهش می‌دهد. اما اثر مالی آن به روش ارزش‌گذاری، مالکیت کالا و تنظیمات حسابداری بستگی دارد؛ ثبت ضایعات را با اصلاح خودکار هزینه تولید یکسان نگیرید.

مدیریت ضایعات در اودو با ثبت دقیق اطلاعات شروع می‌شود؛ باید بدانیم چه چیزی، به چه مقدار و در کدام مرحله از کار از چرخه مصرف خارج شده است. در این راهنما، ثبت ضایعات انبار را از دورریز مواد حین ساخت جدا می‌کنیم و سراغ کنترل موجودی، علت خرابی و بررسی ارزش مالی می‌رویم.

ثبت ضایعات انبار چه تفاوتی با اصلاح موجودی دارد؟

فرض کنید هنگام شمارش، چند قطعه شکسته پیدا می‌کنید. تعداد این قطعات و علت خارج‌شدنشان از مصرف مشخص است. در چنین وضعیتی، ثبت ضایعات می‌تواند مسیر مناسب ثبت خروج باشد. اما وقتی فقط اختلافی میان شمارش واقعی و عدد سیستم دارید و علت هنوز روشن نیست، ابتدا باید مغایرت را بررسی کنید.

شاید کالا در قفسه دیگری باشد یا رسید و حواله‌ای ثبت نشده باشد. ضایعات‌زدن به اندازه اختلاف، بدون پیداکردن علت، توضیح اشتباهی برای گردش کالا می‌سازد. انبارگردانی و ضایعات هر دو بر موجودی اثر دارند، ولی به دو مسئله متفاوت پاسخ می‌دهند.

در ماژول انبار اودو، ضایعات به محلی مجازی منتقل می‌شود که برای ثبت اقلام خارج‌شده از موجودی قابل‌استفاده در نظر گرفته شده است. این محل الزاماً یک قفسه یا اتاق واقعی نیست. جمع‌آوری فیزیکی، تحویل به بازیافت یا امحای کالا باید طبق رویه عملیاتی کسب‌وکارتان جداگانه انجام شود.

دورریز مواد اولیه را پیش از ثبت، درست تشخیص دهید

هر باقی‌مانده تولیدی، ضایعات غیرقابل‌استفاده نیست. ممکن است بخشی از مواد برای سفارش بعدی قابل‌مصرف باشد یا ارزش فروش داشته باشد. پیش از خارج‌کردن آن از موجودی، وضعیت واقعی‌اش را مشخص کنید. تصمیم درباره نگهداری، مصرف دوباره یا دورریزی نباید فقط بر نام عمومی «ضایعات» تکیه کند.

کالای قابل‌تعمیر یا قابل‌برگشت به تأمین‌کننده را هم عجولانه ضایعات ثبت نکنید. ابتدا بررسی کنید کدام فرایند با اتفاق واقعی سازگار است. ثبت درست باید روشن کند کالا کجاست، چه کسی مسئول پیگیری آن است و آیا هنوز دارایی قابل‌استفاده‌ای محسوب می‌شود.

برای شروع تمرین، برنامه‌های انبار و تولید باید متناسب با سناریوی شما فعال باشند. محصول را از نوع کالا و با ردیابی موجودی مناسب تعریف کنید. اگر کالا سریال یا شماره بچ دارد، اطلاعات همان محموله را آماده داشته باشید. تمرین را در محیط آزمایشی و با اطلاعات نمونه انجام دهید.

ثبت ضایعات انبار برای کالای آسیب‌دیده

برای مدیریت ضایعات در اودو، ابتدا محصول، مقدار آسیب‌دیده و محل واقعی نگهداری را مشخص کنید. سپس در بخش ضایعات برنامه انبار، یک ثبت جدید بسازید. محصول و مقدار را انتخاب کنید و واحد اندازه‌گیری را بخوانید؛ پنج عدد با پنج کارتن یکسان نیست. محل مبدأ باید همان جایی باشد که کالا از موجودی آن خارج می‌شود.

محل ضایعات و شرکت مرتبط را بررسی کنید. اگر این خرابی به رسید، تحویل یا انتقال مشخصی مربوط است، ارتباط با عملیات مربوط را حفظ کنید. برای کالای دارای ردیابی، شماره بچ یا سریال باید با کالای آسیب‌دیده تطبیق داشته باشد. انتخاب همان نام محصول، به‌تنهایی کافی نیست.

پیش از تأیید نهایی، مقدار را با شمارش واقعی مقایسه کنید. پس از ثبت، گردش ایجادشده و موجودی محل مبدأ را کنترل کنید. نام دقیق منوها و دکمه‌های فارسی ممکن است با ترجمه نصب شما متفاوت باشد؛ این مراحل، شرح فرایند مستند اودو ۱۸ هستند و مسیر تأییدشده محیط عملیاتی شما محسوب نمی‌شوند.

ضایعات محصول نهایی و مواد اولیه در اودو

در مدیریت ضایعات در اودو، خرابی ممکن است پیش از ساخت، هنگام مصرف مواد یا پس از تکمیل محصول رخ دهد. هنگام ثبت، سفارش تولید و قلم ضایعات‌شده را درست انتخاب کنید. آسیب‌دیدن ماده اولیه با خراب‌شدن محصول آماده، یک رویداد یکسان نیست و نباید هر دو را صرفاً از موجودی یک قلم کم کرد.

در ماژول تولید اودو، ثبت ضایعات در ارتباط با سفارش تولید کمک می‌کند قلم آسیب‌دیده را در زمینه همان عملیات بررسی کنید. مستندات اودو ۱۸، ثبت ضایعات اجزا را در سفارش تولید پیش‌نویس یا تأییدشده و ثبت ضایعات محصول نهایی را پس از تکمیل سفارش توضیح می‌دهد. رابط کارگاه نیز برای ضایعات اجزا کاربرد دارد. انتخاب روش باید با مرحله واقعی تولید و اقلام موجود در همان عملیات هماهنگ باشد.

اگر برای جایگزینی ماده خراب، ماده دیگری مصرف کرده‌اید، مصرف واقعی سفارش را نیز بررسی کنید. ثبت یک سند ضایعات به‌تنهایی ثابت نمی‌کند مصرف جایگزین، تعداد محصول سالم و هزینه نهایی سفارش درست ثبت شده‌اند. این اطلاعات باید جداگانه با آنچه در کارگاه اتفاق افتاده تطبیق داده شوند.

علت ضایعات و تأیید مسئول مربوط را چگونه ثبت کنیم؟

در کد رسمی اودو ۱۸، برچسب‌های علت ضایعات پیش‌بینی شده‌اند. علت‌ها را طوری نام‌گذاری کنید که برای تیم قابل‌تشخیص باشند؛ مثلاً آسیب حمل، فساد یا ایراد فرایند. برچسب بسیار کلی، برای بررسی خرابی‌های تکراری اطلاعات کافی نمی‌دهد. جزئیات هر اتفاق را هم در سوابق مرتبط نگه دارید.

مسئول ثبت، مسئول بررسی و شرایط تأیید را در رویه داخلی خودتان مشخص کنید. وجود گردش تأیید چندمرحله‌ای به امکانات و تنظیمات نصب شما بستگی دارد و در همه نصب‌های استاندارد یکسان نیست. اگر تأیید مدیر پیش از ثبت نهایی الزامی است، دسترسی‌ها و فرایند نصب خودتان باید بررسی شوند.

برای مدیریت ضایعات در اودو، یکسان‌بودن معیار ثبت میان انباردار و مسئول تولید اهمیت دارد. اگر یک نفر مقدار را برحسب وزن و دیگری برحسب تعداد گزارش می‌کند، پیش از جمع‌زدن گزارش‌ها مبنای مشترک تعیین کنید. درباره واحدها می‌توانید راهنمای خرید کارتنی و فروش تکی در اودو را هم بخوانید.

اثر مالی ضایعات و روش ارزش‌گذاری موجودی

سه عدد را از هم جدا کنید: مقدار موجودی، ارزش موجودی و هزینه ساخت محصول. کم‌شدن مقدار کالا، پاسخ کامل درباره دو مورد دیگر نیست. پیش از تفسیر گزارش مالی، روش هزینه‌یابی دسته محصول و شیوه ارزش‌گذاری موجودی را بررسی کنید. اطلاعات مالکیت کالا هم در این بررسی اهمیت دارد.

اودو روش‌های قیمت استاندارد، میانگین و اولین وارده، اولین صادره را پشتیبانی می‌کند. ارزش خروج کالا تابع روش انتخاب‌شده است؛ بنابراین قیمت آخرین فاکتور خرید را خودکار برابر ارزش ضایعات نگیرید. اگر کالا برای شخص یا شرکت دیگری نگهداری می‌شود، اثر آن بر ارزش موجودی شرکت نیز باید جداگانه بررسی شود.

در ماژول حسابداری اودو، ثبت‌های مرتبط با ارزش‌گذاری خودکار موجودی مبنای بررسی اثر مالی خروج کالا هستند. این ارتباط به تنظیمات حسابداری و روش ارزش‌گذاری دسته محصول بستگی دارد؛ مبلغ زیان را از روی تعداد اقلام به‌تنهایی نتیجه نگیرید. در روش دوره‌ای، رسیدگی حسابداری روال متفاوتی دارد. عنوان حساب هزینه، زمان شناسایی زیان و نحوه رسیدگی به ضایعات باید با تنظیمات واقعی و رویه مالی شرکت شما هماهنگ باشد؛ حسابدار می‌تواند این موارد را پیش از ثبت نهایی بررسی کند.

مدیریت ضایعات در اودو به ثبت و بررسی دورریز کمک می‌کند؛ کاهش بهای تمام‌شده، نتیجه خودکار ثبت ضایعات نیست. ثبت باید رویداد واقعی را نشان دهد. برای بررسی هزینه محصول سالم، اسناد ضایعات، مصرف مواد، خروجی تولید و گزارش ارزش‌گذاری را کنار هم ببینید و از ثبت دوباره یک هزینه جلوگیری کنید.

مثال ساده برای کنترل مقدار ضایعات

فرض کنید در یک محل، ۱۰۰ قطعه دارید و پنج قطعه آن شکسته است. اگر هیچ گردش دیگری وجود نداشته باشد، پس از ثبت صحیح ضایعات باید ۹۵ قطعه قابل‌استفاده باقی بماند. این مثال فقط کنترل تعداد است؛ برای محاسبه مبلغ زیان، روش ارزش‌گذاری و اطلاعات واقعی همان کالا لازم است.

کنترل تعداد در یک محل، بدون گردش دیگر
۱۰۰موجودی اولیه
۵قطعه ضایعات
۹۵قطعه قابل‌استفاده

اگر پس از ثبت، عدد دیگری می‌بینید، ابتدا واحد، محل مبدأ و زمان گردش‌ها را بررسی کنید. ممکن است هم‌زمان تحویل، دریافت یا انتقال دیگری انجام شده باشد. عدد موجودی کل شرکت را هم بدون توجه به محل‌ها با موجودی یک قفسه مقایسه نکنید.

گزارش ضایعات؛ از شمارش دورریز تا بررسی علت

برای مرور سوابق، فهرست ثبت‌های ضایعات را بررسی کنید. گزارش مدیریت ضایعات در اودو باید دست‌کم روشن کند چه محصولی، چه مقدار و در چه تاریخی از موجودی قابل‌استفاده خارج شده است. برای تحلیل دقیق‌تر، ارتباط با عملیات مبدأ و اطلاعات بچ یا سریال را هم در نظر بگیرید.

ربات انبار در حال بررسی قطعه فلزی آسیب‌دیده و ثبت اطلاعات کنار بارکدخوان

درصد ضایعات را بدون تعریف مبنای محاسبه گزارش نکنید. نسبت دورریز به مواد تحویل‌شده به تولید، با نسبت محصول معیوب به کل محصول ساخته‌شده متفاوت است. این یک انتخاب تحلیلی برای کسب‌وکار شماست؛ نام شاخص، بازه زمانی و واحد مقدار را کنار عدد بنویسید تا گزارش قابل‌مقایسه باشد.

پرسش‌های متداول درباره دورریز مواد

آیا ثبت ضایعات، تأمین جایگزین را خودکار فعال می‌کند؟

این اتفاق را همیشگی فرض نکنید. تأمین جایگزین به انتخاب گزینه مربوط و تنظیمات تأمین بستگی دارد. در تولید، مستندات برای تأمین مجدد اجزای ضایعات‌شده شرایط مشخصی از جمله فرایند چندمرحله‌ای بیان می‌کنند. پیش از استفاده عملی، نتیجه را در سناریوی همان انبار آزمایش کنید.

اگر ضایعات را اشتباه ثبت کردیم چه کنیم؟

برای جبران اشتباه، بدون بررسی یک اصلاح موجودی یا سند مالی دیگر نسازید. ابتدا سند مبدأ، گردش کالا و وضعیت ارزش‌گذاری را پیدا کنید. روش اصلاح باید با همان رویداد و دسترسی‌های سیستم هماهنگ باشد و سابقه رسیدگی نیز حفظ شود.

پیش از استفاده واقعی چه چیزهایی را کنترل کنیم؟

برای کنترل نهایی مدیریت ضایعات در اودو، یک سناریوی آزمایشی مشخص انتخاب کنید. محصول، مقدار، واحد، محل و علت را ثبت کنید؛ سپس نتیجه را در موجودی و گزارش‌های مرتبط ببینید. مسئول انبار، تولید و حسابداری باید برداشت مشترکی از این ثبت داشته باشند، پیش از آنکه آن را برای عملیات روزانه به کار بگیرند.

برای مقایسه دو دوره، دامنه گزارش را ثابت نگه دارید. تغییر تعداد سفارش‌ها یا ترکیب محصولات می‌تواند مقدار دورریز را تغییر دهد، حتی اگر کیفیت کار ثابت باشد. اگر علت مشخصی تکرار می‌شود، نمونه اسناد همان علت را بررسی کنید و اقدام اصلاحی را به مسئله پیوند بزنید.

منابع و مراجع مقاله

  1. ثبت ضایعات انبار — اودو ۱۸ ↗
  2. ضایعات حین تولید — اودو ۱۸ ↗
  3. ارزش‌گذاری خودکار موجودی — اودو ۱۸ ↗
درباره نویسنده

تحریریه اودوپرو

راهنمای کاربردی ثبت ضایعات و بررسی موجودی، براساس مستندات رسمی اودو ۱۸.

قدم بعدی یادگیری

موضوع را در عمل دنبال کنید

دوره‌های آموزشی اودو را ببینید و مسیر یادگیری مناسب خودتان را انتخاب کنید.

مشاهده دوره‌های آموزشی ←
← همه مقالات