راهنمای اودو استودیو؛ سفارشیسازی اودو بدون کدنویسی
از اضافهکردن فیلد به سفارش تا پیگیری خودکار و تأیید مدیر؛ ببینید استودیو کدام تغییرها را ساده میکند و کجا باید سراغ بررسی فنی بروید.
فرض کنید تیم فروش برای هر سفارش باید «نوع تحویل» و «نام تحویلگیرنده» را ثبت کند، اما این اطلاعات فعلاً در پیامرسان میماند. اودو استودیو میتواند کمک کند این دادهها وارد همان فرم سفارش شوند و در دسترس افراد مسئول قرار بگیرند. در این راهنما، با قابلیتها و محدودیتهای استودیو در اودو ۱۸ آشنا میشویم و یک تغییر کوچک را از تعریف نیاز تا آزمون نتیجه دنبال میکنیم.
اودو استودیو چیست و کجا به کار میآید؟
اودو استودیو (Odoo Studio) مجموعهای از ابزارهای سفارشیسازی اودو است. با آن میتوانید فیلدهای فرم، نحوهٔ نمایش اطلاعات، بعضی کارهای خودکار، گزارشهای چاپی و مراحل تأیید را تنظیم کنید. برای بسیاری از این تغییرها، کار از محیط دیداری انجام میشود و نیازی به نوشتن کد نیست. با این حال، انتخاب درست فیلد و شناخت فرایند هنوز لازم است؛ یک فرم شلوغ یا قاعدهٔ اشتباه با ابزار ساده هم میتواند دردسر بسازد.
اگر با ساختار برنامهها آشنا نیستید، ابتدا راهنمای اودو چیست و ماژولهای آن چه کاربردی دارند را ببینید. استودیو قرار است بخشی از همین برنامهها را با کار شرکت هماهنگ کند. مثلاً اضافهکردن «کد پیگیری داخلی» به سفارش با تغییر منطق حسابداری آن سفارش یکسان نیست؛ اولی معمولاً تغییر کوچکی است، اما دومی به بررسی تخصصی نیاز دارد.
پیش از شروع آموزش اودو استودیو چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
اول روشن کنید در نصب شما استودیو در دسترس است یا نه و چه کسی مسئول تغییرات آن است. طبق مستندات رسمی اودو ۱۸، نصب استودیو روی پایگاه دادهای با طرح استاندارد، فرایند ارتقا به طرح سفارشی را فعال میکند. بنابراین آن را صرفاً برای امتحانکردن روی محیط اصلی نصب نکنید؛ شرایط اشتراک و هزینه را قبل از اقدام بررسی کنید. راهنمای خرید اشتراک اودو در ایران برای تفکیک هزینهٔ نرمافزار، میزبانی و اجرا مفید است.
بعد، یک نسخهٔ آزمایشی آماده کنید و نیاز را در یک جمله بنویسید: «کارشناس فروش باید نوع تحویل را هنگام ثبت سفارش مشخص کند تا مسئول ارسال آن را ببیند.» همین جمله نشان میدهد داده کجا ثبت میشود، چه کسی آن را وارد میکند و چه کسی از آن استفاده خواهد کرد. پیش از ساخت فیلد جدید هم بررسی کنید که چنین اطلاعاتی از قبل در برنامه وجود نداشته باشد.
ساخت فیلد سفارشی در اودو با یک مثال ساده
برای انتخاب نوع فیلد در اودو استودیو، به دادهای فکر کنید که قرار است نگه دارید. «توضیح تحویل» متن است، «تاریخ هماهنگشده» تاریخ است و «نوع تحویل» میتواند انتخاب از چند گزینه باشد. اگر میخواهید مشتری یا کارمند موجود را انتخاب کنید، ارتباط با رکورد موجود را بررسی کنید؛ تایپ دوبارهٔ نام افراد در یک کادر متن، ارتباط میان اطلاعات را ضعیف میکند.
- در محیط آزمایشی، یک سفارش نمونه را باز کنید و از آیکون استودیو وارد ویرایش شوید.
- در نمای فرم، از بخش افزودن، یک فیلد انتخابی به محل مناسب بکشید.
- عنوان را «نوع تحویل» بگذارید و گزینههای نمونهٔ «تحویل حضوری» و «ارسال» را تعریف کنید.
- ویژگیهای فیلد، از جمله اجباریبودن آن در فرم، را مطابق فرایند تعیین کنید.
- از استودیو خارج شوید، یک سفارش تازه بسازید و ثبت و نمایش مقدار را با حساب کارشناس فروش امتحان کنید.
قبل از اجباریکردن یک فیلد، سفارشهای قدیمیِ بدون مقدار را هم آزمایش کنید. همچنین «برداشتن فیلد از نما» را با حذف داده اشتباه نگیرید؛ فیلدی که از یک نما برداشته میشود، میتواند بعداً دوباره به آن نما اضافه شود. عنوان گزینهها در ترجمههای مختلف نصب ممکن است کمی تفاوت داشته باشد.
طراحی فرم و تغییر نمایش اطلاعات در اودو
نمای فرم برای ثبت و ویرایش یک رکورد است؛ نمای فهرست چند رکورد را کنار هم نشان میدهد. در استودیو میتوانید ساختار فرم را با تبها و ستونها مرتب کنید و اطلاعات لازم را در نماهای مناسب قرار دهید. پیشنهاد ما این است که اطلاعات مرتبط با تحویل را کنار هم بگذارید تا کارشناس برای تکمیل یک سفارش بین چند قسمت پراکنده نگردد.
تغییر فرم و تغییر دسترسی دو کار جدا هستند. ناپیداکردن یک فیلد در یک نما را معادل محرمانهکردن داده ندانید. اگر اطلاعات باید فقط در اختیار گروه مشخصی باشد، دسترسی کاربران و قواعد مربوط را جداگانه بررسی کنید و نتیجه را با همان حساب کاربری بسنجید. حساب مدیر ممکن است چیزی را ببیند که کاربر عادی نمیبیند.
خودکارسازی فرایندها؛ از رویداد تا پیگیری
یک قاعدهٔ خودکار سه جزء اصلی دارد: رویدادی که آن را فعال میکند، شرطی که رکوردهای مشمول را جدا میکند و کاری که باید انجام شود. در مثال ما میتوان نیاز را اینطور تعریف کرد: «وقتی وضعیت هماهنگی تحویل به آماده تغییر کرد، برای مسئول مربوط یک فعالیت پیگیری ایجاد شود.» این سناریو را باید با فیلدها و مسئولهای واقعی نصب خودتان تنظیم کنید.
در بخش خودکارسازی اودو استودیو، یک قاعده با نام روشن بسازید، رویداد و شرط مناسب را انتخاب کنید و عمل «ایجاد فعالیت» را همراه با مسئول و مهلت مشخص کنید. عملهای آمادهای مانند بهروزرسانی رکورد یا ارسال ایمیل هم وجود دارند. همهٔ گزینهها بدون کدنویسی نیستند؛ اجرای کد سفارشی، مسئولیت فنی جداگانه دارد.
قاعده را با سه حالت امتحان کنید: سفارشی که شرط را دارد، سفارشی که شرط را ندارد و سفارشی که دوباره ویرایش میشود. هدف این است که فعالیت فقط در زمان مورد نظر ساخته شود. اگر چند عمل پشت سر هم تعریف کردهاید، ترتیب اجرای آنها را هم کنترل کنید؛ مثلاً پیامی که مقدار تازهٔ یک فیلد را میخواند، باید بعد از بهروزرسانی آن اجرا شود.
گردش تأیید سفارش با استودیو چگونه تنظیم میشود؟
قواعد تأیید استودیو به دکمهٔ یک عملیات متصل میشوند. مثلاً میتوانید برای تأیید سفارشهای مشمول یک شرط، مرحلهٔ تأیید مدیر فروش تعریف کنید. برای این کار، در استودیو دکمهٔ مربوط را انتخاب میکنید، مرحلهٔ تأیید اضافه میکنید و شخص یا گروه تأییدکننده را مشخص میکنید. شرط باید دقیقاً روشن کند کدام سفارشها به تأیید نیاز دارند.
اگر چند مرحله دارید، ترتیب آنها و امکان تأیید توسط یک نفر را بررسی کنید. قابلیت تأیید انحصاری کمک میکند یک کاربر، چند مرحلهٔ همان رکورد را تأیید نکند. سوابق تأیید هم در گفتوگوی رکورد ثبت میشوند. در آزمون، هم حساب درخواستکننده و هم حساب تأییدکننده را به کار ببرید و حالت ردشدن درخواست را نیز ببینید.
مثال این مقاله، یک سناریوی پیشنهادی است. صرفِ اضافهکردن یک دکمه یا مرحلهٔ تأیید به معنای پوشش همهٔ مسیرهای کاری شرکت نیست؛ باید مشخص باشد چه عملیاتی کنترل میشود و کاربر از کدام مسیر آن را انجام میدهد.
ویرایش گزارش چاپی با استودیو
استودیو امکان ویرایش گزارشهای چاپی موجود، مانند پیشفاکتور و فاکتور، و ساخت گزارش تازه را دارد. اما تنظیم عمومی سربرگ، لوگو و ظاهر اسناد از بخش تنظیم قالب اسناد شرکت انجام میشود و روی گزارشهای شرکت اثر میگذارد. پیش از تغییر یک گزارش، روشن کنید که نیاز شما تغییر ظاهر عمومی اسناد است یا اضافهکردن اطلاعات به یک خروجی مشخص.
برای نمونه، ممکن است لازم باشد «توضیح تحویل» در نسخهٔ چاپی سفارش هم دیده شود. این نیاز را روی یک نسخهٔ آزمایشی گزارش اجرا کنید و خروجی نهایی را با متن کوتاه، متن بلند و چند صفحه کالا ببینید. خوانایی فارسی، فونت، شکست صفحه و جای امضا را در فایل خروجی کنترل کنید؛ درستبودن نمای فرم، بهتنهایی صحت چاپ را نشان نمیدهد.
محدودیتهای سفارشیسازی بدون کدنویسی در اودو
استودیو برای تغییرهای مشخص در داده، نما و گردش کار کاربردی است. اگر نیاز شما اتصال پیچیده به سامانهای بیرونی، محاسبهٔ اختصاصی یا تغییر عمیق رفتار برنامه باشد، دامنهٔ کار را با تیم فنی بررسی کنید. در بعضی پروژهها، ترکیبی از تنظیمات استاندارد، استودیو و توسعهٔ ماژول مناسبتر است. راهنمای انتخاب مجری اودو به ارزیابی مسئولیت اجرا و نگهداری چنین تغییرهایی کمک میکند.
نوع میزبانی هم مهم است. طبق مستندات اودو، میزبانی آنلاین رسمی از نصب برنامههای غیراستاندارد پشتیبانی نمیکند. بنابراین استفاده از استودیو در آن محیط را با امکان نصب هر ماژول اختصاصی یکی ندانید. قبل از انتخاب مسیر توسعه، سازگاری تغییر با محل میزبانی و نسخهٔ نصبشده باید روشن باشد.
معیار تصمیم فقط این نیست که «میشود فیلد اضافه کرد». بپرسید این تغییر چه مشکلی را حل میکند، چه کسی آن را نگهداری میکند و بعد از تغییر فرایند شرکت یا ارتقای نسخه چگونه آزمایش خواهد شد. اگر جواب روشن نیست، ابتدا نیاز را کوچکتر و دقیقتر کنید.
آزمون و انتقال تغییرات استودیو به محیط اصلی
تغییرات ساختهشده با استودیو قابل خروجیگرفتن و ورود به پایگاه دادهٔ دیگر هستند. طبق مستندات، مقصد باید نسخهٔ یکسان اودو و برنامهها و ماژولهای لازمِ موجود در مبدأ را داشته باشد؛ وابستگیهای زیرساختی خودبهخود به بستهٔ خروجی اضافه نمیشوند. در تنظیم خروجی نیز مشخص میکنید که فقط سفارشیسازی منتقل شود یا دادههای انتخابشده هم همراه آن باشند.
پیشنهاد ما برای تحویل این تغییر کوچک، یک برگهٔ کنترل است: نام فیلد، محل استفاده، مسئول ثبت، قاعدهٔ خودکار، مرحلهٔ تأیید و نتیجهٔ آزمون چاپ. یک سفارش تازه و یک سفارش قدیمی را از ابتدا تا انتها با کاربر عادی بررسی کنید و پیش از اعمال روی محیط اصلی، نسخهٔ پشتیبان قابل بازیابی داشته باشید. این مرحله را در برنامهٔ پیادهسازی اودو کنار آموزش کاربران و پذیرش نتیجه قرار دهید.
برای شروع، لازم نیست همهٔ فرمهای شرکت را تغییر دهید. یک نیاز پرتکرار و محدود انتخاب کنید؛ مثل همان «نوع تحویل». وقتی تیم بتواند داده را درست ثبت کند و مسئول بعدی بدون پیگیری پراکنده به آن دسترسی داشته باشد، تغییر به نتیجهٔ قابل سنجش رسیده است.
منابع رسمی مقاله
- معرفی استودیو و شرایط فعالسازی — مستندات اودو ۱۸ ↗
- ساخت و تنظیم فیلدها — مستندات اودو ۱۸ ↗
- نماها و چیدمان فرم — مستندات اودو ۱۸ ↗
- قواعد خودکار و ترتیب اجرای عملها — مستندات اودو ۱۸ ↗
- مراحل تأیید و مسئول هر مرحله — مستندات اودو ۱۸ ↗
- گزارشهای چاپی و قالب اسناد — مستندات اودو ۱۸ ↗
- خروجی و ورود سفارشیسازیها — مستندات اودو ۱۸ ↗
- دسترسی کاربران و گروهها — مستندات اودو ۱۸ ↗
- روشهای میزبانی و محدودیت برنامههای غیراستاندارد — مستندات اودو ۱۸ ↗
قابلیتهای نرمافزار با مستندات رسمی نسخهٔ ۱۸ تطبیق داده شدهاند. مثال «نوع تحویل» و پیشنهادهای آزمون، سناریوی آموزشی تحریریهاند و باید با تنظیمات نصب شما تطبیق داده شوند.
نیاز سفارشیسازی را با یک نمونهٔ واقعی بررسی کنید
یک فرم یا فرایند مشخص را انتخاب کنید تا دامنهٔ تغییر، روش اجرا و مسئول نگهداری آن روشن شود.